དཔལ་ལྡན། བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག་འབྲི་བ་ལ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་ཐབས་ལམ་དང་། ཡང་ན་ཁྱེད་རང་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་འབྲི་བའི་བོད་རིགས་དེ་ཚོ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་གསུང་བ་ག་རེ་ཡོད།
རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ
འཇམ་དབྱངས་། ངས་ག་རེ་བསམ་གྱིན་འདུག་ཟེར་ན། བོད་པའི་ནང་དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་གསར་བ་བུད་མེད་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་འདུག ངས་མིང་མི་ཤེས་ཀྱང་རྩད་གཅོད་་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བལ་ཡུལ་ནང་དུ་སྐལ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་འདུག ཁོས་དེ་འདྲ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཅུང་ང་ཚོས་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། ངས་བསམ་ན་དེ་ཚོའི་བར་བ་ལ་ལམ་ཁ་འདྲ་བོ་རོགས་པ་བྱེད་མཁན་ཡོད་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ། ཕྱི་རྒྱལ་ནང་དེབ་པར་རྒྱག་པར་ཧ་ལས་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ནང་དུ་པར་རྒྱག་པ་དང་རྒྱ་ནག་ཏུ་པར་རྒྱག་སྐབས་སྔོན་མ་ཡར་མགོ་བདེ་བོ་ཞིག་འཁྲབ་ཐུབ་ན་ཐེབས་ཆགས་ཤིག་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སོ་སོའི་ཁེ་བཟང་ཆེན་པོ་མ་རེག་བར་དུ་གང་ཡང་བཏོན་
གྱི་མ་རེད། གསར་བ་གོ་སྐབས་སྤྲོད་ཀྱི་ཁག་པོ་རེད། དེང་སང་བོད་པའི་ཐོག་དོ་སྣང་སླེབས་ནས་རེ་བ་འདུག་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་བྲིས་བ་ཡིན་ཟེར་དུས་ཁོ་ཚོ་ཧ་ལས་པ་བྱེད་ཀྱི་འདུག རྒྱ་གར་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སྐད་གྲགས་བྱུང་བ་དང་དེབ་འགྲིམ་པ་སོགས་ཉེར་ཆར་རེད། རྒྱ་གར་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དང་ཨང་དང་པོ་སླེབས་དུས། ཁོང་ཚོ་ལ་ཡང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བོད་པ་ཚོ་ཡང་བཤད་ཐུབ་པ་ཡོད་པ་མ་རེད། སྔོན་ལ་ཕར་ཚུར་རུབ་རེ་བྱས་དེ་དཀའ་ངལ་ལ་་གདོང་ལེན་བྱས་ན། གཅིག་བྱས་ན་ང་ཚོ་ལ་ཡང་གོ་སྐབས་ཐོབ་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྤེལ་པ་ཡིན་ན། ག་རེ་ཡིན་ནའང་།ཤུགས་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་རེ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།
དཔལ་ལྡན། འཇམ་དབྱངས་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་གསུང་བ་ནང་བཞིན་རྒྱ་གར་མིས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་བྲིས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོ་ཞིག་འཛམ་གླིང་ནང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། སིམ་ལ་ཞས་ དེ་འདྲ་མང་བོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཁ་སྔོན་ངས་དེ་འདྲའི་སྐོར་ཀློག་མྱོང་། ཁོ་ཚོའི་རྩོམ་རིག་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་རྩོམ་རིག་རེད་དབྱིན་ཇིའི་རྩོམ་རིག་རེད། དེ་འདྲའི་རྩོད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲའི་རྩོད་པ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒང་ཚ་བོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ས་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་དགོངས་ཚུལ་ལ་བོད་པ་དེ་དག་གིས་བརྗོད་བྱ་བོད་ཀྱི་སྐོར་བྱས་ནས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་བྲིས་བ་ཡིན་ན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཆགས་ཀྱི་རེད་དམ་དབྱིན་ཇིའི་རྩོམ་རིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེ་ལ་ཐག་ཆོད་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ་བསམ་ཚུལ་ལྟ་བུ།
འཇམ་དབྱངས་། རྒྱ་གར་ཡིན་ན། ངས་བསམ་པར་རྒྱ་གར་རང་རེད་བསམ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དེ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་ཆགས་འདུག རྩོམ་རྒྱབ་དུས་ཕྱི་རྒྱལ་དང་ཁོ་ཚོའི་དབྱིན་ཇིའི་ཚགས་པར་ནང་དུ་རྒྱ་གར་འབྲི་སྟངས་དང་ཁོ་ཚོའི་དབྱིན་ཇིའི་གཉིས་མ་འདྲ་བ་དང་གསར་བ་ཞིག་ཆགས་འདུག རྒྱ་གར་ལ་བསམ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་རེད་ཀྱང་། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དེ་ཁོ་རང་ཚོའི་སྐད་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་གར་རང་གི་རྩོམ་ལ་ངེས་འཛིན་བྱེད་དགོས་འཁེལ་གྱི་རེད། བོད་པ་ལ་ངས་ག་འདྲ་ཡིན་ནམ་བསམ། རྩོམ་ཞིག་རྒྱབ་ན་དབྱིན་ཇིའི་ལྟར་འབྲི་བ་དང་འགྲོ་སྟངས་ཡང་དབྱིན་ཇིའི་རང་རེད། ངས་བསམ་ན་བོད་པ་རང་གི་རྩོམ་ལ་འགྲོ་ཡི་མ་རེད་བསམ། དེ་ཕྱིན་ན་མ་ཕྱིན་ན་གནད་འགག་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁྱད་ཆེ་ཤོས་ངས་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། ད་ལྟ་བོད་པ་ལམ་ཁ་གཉིས་ཀྱི་སྒང་དུ་འགྲོ་བ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་རྒྱ་ཡིག་ནང་འབྲི་གྱིན་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་ཚོའི་དབྱིན་ཇིའི་ནང་འབྲི་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
དཔལ་ལྡན་། སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་ཡིག་ནང་བོད་པ་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲི་མཁན་སྐད་གྲགས་ཅན་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་ནང་དུ་ཡང་དེ་འདྲའི་རྙོག་དྲ་ཡོད་པ་རེད། དེ་རིང་དུས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་འདིར་བརྗོད་མ་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས་བོད་ནང་དུ་རྒྱ་ཡིག་འབྲི་མཁན་དེ་བོད་པའི་རྩོམ་རིག་ཡིན་མིན་ལ་བགྲོ་གླེང་མང་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག
འཇམ་དབྱངས་། ང་ལ་དེ་སེམས་པ་སྐྱོ་བོ་འདྲ་འདུག གང་ལ་ཟེར་ན། ང་ཚོས་གཅིག་བྱས་ན་སོ་སོའི་བོད་སྐད་བོད་ཡིག་མཉམ་དུ་སྐད་ཡིག་གཞན་ཞིག་ལེན་དགོས་བྱུང་ན། རབ་ཡིན་ན་ང་ཚོའི་དབྱིན་ཇིའི་དེ་དགོས་ཀྱི་
འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན་དབྱིན་ཇི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་ཞིག་རེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཕན་མ་ཐོག་པ་ཡིན་ནའང་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ཁོ་ཚོའི་ནང་འཛུལ་བར་ལམ་ཁ་ཞིག་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཐོག་ལྟ་བ་འདྲ་བོ་མང་པོ་ཞིག་གསར་བ་ཤེས་རྒྱུ་མང་བོ་ཞིག་གནད་འགག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་དེ་སོ་སོའི་ལས་ཀ་རེག་རྒྱུར་ཕན་པ་མ་གཏོགས། རྒྱ་ཡིག་ཅིག་ཤེས་བ་ཡིན་ནའང་། གནའ་སྔ་མོའི་ཁོང་ཚོའི་སྐོར་དང་རྒྱ་ནག་གི་ལྟ་བ་ཀློག་པ་མ་གཏོགས་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་སམ། ལྟོ་གོས་འཚོལ་བ་དང་དེ་འདྲ་མ་གཏོགས་ཧ་ལས་བའི་ལམ་ཁ་དེ་འདྲ་རྒྱ་ཡིག་ཤེས་ནས་ཕན་ཐོག་ཡོད་མེད་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེ་སེམས་པ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་འགྱུར་བ་ནི་གཏོང་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། གནས་སྟབས་དངོས་ནས་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་ཡིག་ནང་རྩོམ་རྒྱབ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་བསྡད་པ་ཚོ་ལས་ལྷག་ཅིག་གནང་ཐུབ་པ་ངས་ཧ་ལས་པ་རེད་བསམས། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བོད་པ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་སླེབས་པ་ཚོས། དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་རྒྱག་པའི་སེམས་ཤུགས་ངས་བསམ་ན་སྐྱེས་དགོས་བ་ཞིག་དང་། དེ་ལས་ལྷག་ཞིག་ཐོན་དགོས་པའི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་འདུག་སྙམ།
དཔལ་ལྡན། དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་འབྲི་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་དང་། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་
གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་རྒན་གྲས་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་དུ་བོད་རིགས་ ་རྩོམ་པ་པོས་དབྱིན་ཇིིའི་ནང་འབྲི་བཞིན་པའི་རྩོམ་དང་། ཁོ་རང་ཚོའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་ངའི་མཉམ་དུ་བཀའ་མོལ་གནང་བར་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།
སྐུ་ཞབས་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་བའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་དབྱིན་ཡིག་གི་ལམ་ནས་དེབ་མང་པོ་བརྩམས་ཡོད། ཁོང་གི་གཤིས་ཀ་དངོས་ནས་བྱིས་པ་ཞིག་དང་འདྲ་བོ་ཡོད། ངས་ད་ལྟའང་ཁོང་དྲན་གྱིན་འདུག ཉིན་ཞིག་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་བོད་འགྱུར་བྱུང་སྟེ་ཚགས་པར་ནང་འགོད་སྐབས། ཁོང་གིས། ཨ་ཙི་ལ། ངས་རྩོམ་ཡིག་འདི་འདྲའི་ཡག་པོ་ཞིག་འབྲི་ཤེས་ཀི་འདུག ཟེར་ནས། ང་ཚོར་གད་མོ་བསླངས་མྱོང་། སྐབས་དེར་ངས་བོད་ལྗོངས–འཁྱགས་རོམ་ལ་འབྱར་བའི་དགུན་དུས་ཀྱི་བྱིས་སྒྲུང་ཞིག་ཟེར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་བྲིས་པར། ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་མི་མཁྱེན་ཡང་། བཤད་རྒྱུར། ཤོག་ལྷེ་འདི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་འབྲི་ཐུབ་ཚེ། དངོས་ནས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་ཤེས་པའི་རྟགས་རེད། ཟེར་ནས་སྐུལ་མ་གནང་མྱོང་།
ཁྱེད་ཀྱིས་མུ་མཐུད་དུ་ཁོང་ངོ་སྤྲོད་གནང་བསམ་ཚེ། ཁོང་གི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་རིགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ། ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ལ་རྒྱལ་ཕྱི་ནས་བྱ་དགའ་ཡག་ཤོས་ཤིག་ཐོབ་སྟེ། སྐད་མང་པོར་བསྒྱུར་འདུག་ཟེར། དེ་དག་ངོ་སྤྲོད་ཡོད་པའི་རེ་བ་ཞུ། རིག་རྒྱམ་གྱིས།
—————
རིག་རྒྱམ་ལགས།
བདེ་ལེགས་སམ། རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ནི་དབྱིན་ཡིག་ནང་ཆབ་སྲིད་དཔྱད་རྩོམ་དང༌། ཟློས་གར་འཁྲབ་གཞུང་། བརྩམས་སྒྲུང་སོགས་འབྲི་མཁན་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཞིག་ཡིན་ལ། འཛེམས་ཟོན་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྗོད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་གཞོན་སྐྱེས་མང་ཆེ་ཤོས་ཁོང་ལ་དགའ་བོ་ཡོད་ལ། ལྟ་བ་མཁྲེགས་འཛིན་ཅན་མང་པོས་ཁོང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད།
ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས།
༡་ བོད་ཀྱི་སྐྱ་དམག། ཉག་རོང་ཨ་བརྟན་གྱི་སྐུ་ཚེ་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ནས་བོད་ལ་ཕྱིས་བཙན་འཛུལ་སྐབས་ཕར་རྒོལ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད།
༢ ཞ་ལ་ཧེམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར། ཅེས་པའི་དེབ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་གྱོད་དོན་རྟོག་ཞིབ་སྐོར་གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཞ་ལ་ཧེམ་བོད་ནང་སོང་བའི་སྐོར་ཡིན། དེབ་འདི་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གོ་མིང་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་་Crossword Book Prize ཞེས་པའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད།
༣་ འཁྲུལ་སྣང་དང་དོན་དངོས། ཞེས་པའི་དེབ་ནང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་བྲིས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་པའི་དེབ་ཞིག་ཡིན།
༤ བོད་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་ཞེས་པའི་ཤོག་གྲངས་༣༠༠་ལྷག་ཡོད་པའི་དེབ་དེའི་ནང་དུ་ ༡༩༨༩་ལོ་ནས་༢༠༠༤་ལོའི་བར་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་ཡོད།
འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ལ་དབྱིན་ཡིག་ཟིན་བྲིས་ཞིག་ཡོད་། http://www.jamyangnorbu.com/
དེང་སྐབས་ཁོང་ཨ་རིའི་ནང་བཞུགས་ཡོད་། ཁྱེད་ཀྱི་གསུངས་པ་ལྟར་འཇམ་དབྱངས་ལགས་ཀྱི་མི་གཤིས་ནི་མཚམས་མཚམས་སུ་བྱིས་པ་དང་འདྲ་ནའང༌། ཁོང་ཁོག་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་སྒམ་བརླིང་ཅན་ཞིག་ཡིན། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་གཙིགས་སུ་འཛིན་པ་དང་གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ལ་སེམས་ཤུགས་སྤྲོད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཁོང་དང་མཉམ་དུ་ཆང་འཐུང་ནས་དོན་མེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ན་སེམས་པ་སྐྱིད་དུ་བསྐུར་ཐུབ་ལ། ཁོང་དང་མཉམ་དུ་ཆབ་སྲིད་དང། རྩོམ་རིག་སོགས་ཀྱི་ཐད་སྐད་ཆ་བཤད་ན་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐུབ།
དཔལ་མིང་པས།